Cho mượn nhà, cho ở nhờ không lấy tiền: có phải làm giấy, ghi gì để sau đòi lại được?

Cho em út ở nhờ căn nhà cũ trong lúc đi làm xa, cho người quen mượn mảnh vườn để trồng rau: đó là hợp đồng mượn tài sản, khác thuê ở chỗ không có tiền thuê. Luật Nhà ở 2023 không bắt buộc công chứng việc cho mượn, cho ở nhờ, nên phần lớn gia đình chỉ nói miệng. Câu chuyện tranh chấp quen thuộc là mười năm sau chủ nhà cần lấy lại thì người ở nhờ nói được cho hẳn, hoặc đã sửa sang, xây thêm rồi đòi tiền công trình.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, nếu không thoả thuận thời hạn thì bên cho mượn chỉ đòi lại khi người mượn đã dùng xong mục đích; cần gấp thì được đòi trước nhưng phải báo trước một khoảng hợp lý. Một tờ giấy đơn giản ghi đúng ngày trả, việc người ở nhờ không được cho người khác ở, không được xây sửa khi chưa có đồng ý bằng văn bản, ai đóng điện nước, sẽ cứu chủ nhà khỏi phần lớn những cuộc cãi vã đó. Nếu người ở nhờ muốn đăng ký cư trú tại nhà mình, việc đó cần chủ nhà đồng ý theo pháp luật cư trú, nên cân nhắc trước khi ký đồng ý. Công cụ bên dưới đã chọn sẵn phía chủ nhà, tài sản là nhà đất; ai đang ở nhờ có thể đổi sang bên đi mượn để xem mình nên giữ giấy tờ gì.